Kulak Ağrısı

Kulak Ağrısı Nedir?
Kulak ağrısı, çift veya tek kulakta olabilen, keskin, ağır ve zonklar misali ağrılardır.
Aralıklarla veya kalıcı olarak ağrıyabilir. Ayrıca kulağınızda boğuk duyma ve basınç yüzünden acıma gibi sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Küçük çocuklar genelde bu ağrıları duyduklarına, kulaklarını ovar veya çekerler.

Kulak ağrısı, geceleri daha fazla rahatsızlık verir. Uykuya daldığınızda her şey normal görünür ama östaki kanalı rahat boşalamaz. Ve gece yeterince yutkunmadığınız için yeterince hava girişi de olmaz.Orta kulaktaki hava, etraftaki dokular tarafından kullanılır ve negatif basınç oluşumuna neden olur. Bu da kulak zarının içeri doğru emilmesi demektir. Sonra da gecenin bir yarısına doğru kulak ağrısı ile uyanılır.

Ne yapabilirsiniz?

Kulak ağrısı çekiyorsanız doktorunuzu görmeniz gerekiyor demektir. Ancak o zamana kadar ağrıyı dindirecek basit önlemler şunlardır:

• Saç kurutma makinesi kullanın. 10 cm. mesafeden ılık hava ve düşük fan hızında kurutma makinesi ağrıyı azaltacaktır.

• Kulak kepçenizi hafif hareketlerle oynatın. Eğer ağrı duyuyorsanız bu muhtemelen dış kulak yolu enfeksiyonudur. Eğer ağrı yoksa orta kulak iltihap da olabilir.

• Bir parça sakız çiğneyiniz. Östaki kanalının açılması için oldukça faydalıdır. Birçok kişi uçakta bunu deneyerek faydasını görmüştür.

• Esneyin. Yine östaki kanalını açarak etki gösterir.

• Burnunuzu tutun. Uçakta 10.000 metrede uçarken kulaklarınız tıkanırsa burnunuzu iki parmak arasında sıkıştırıp, derin bir nefes alın ve havayı genzinize doğru yönlendirecek şekilde üfleyin. Açılma sesi duyacaksınız. Bu basınç eşitlemesinin olduğunu gösterir, aynı zamanda kulak ağrısı da ortadan kalkar.

Kulak Ağrısı Deyip Geçmeyin! Orta Kulak İltihabını Zamanında Fark Edin

Kulak ağrısıyla başlayan zamanla çocuğun öğrenme yeteneğinde gerilemeye, işitme kaybına, neden olan orta kulak iltihabı daha çok çocuklarda ve kış aylarında görünüyor. Zamanında müdahale için ebeveynlerin belirtileri iyi gözlemlemesi ve zamanında bir uzmana başvurması büyük önem taşıyor. Konuyla ilgili International Hospital İstanbul Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Bölüm Başkanı Doç. Dr. Aras Şenvar’ ın değerlendirmelerine yer veriyoruz.

Orta kulağın yapısı 
Orta kulak, kulak zarının arkasında bulunan bir boşluktur. İçindeki basınç sürekli değişerek kulak zarının dış kulak yoluna bakan tarafıyla eşitlenir. Zarın her iki tarafındaki basınç eşitlendiğinde, zar tam anlamıyla esnek hale gelir ve işitme normal şartlarda gerçekleşir. Ancak orta kulağın içindeki basınç düşerse sorunlar oluşur. Bu durum genellikle orta kulağı boğaza bağlayan östaki borusunda meydana gelen sorunlarla ilişkilidir. Küçük çocuklarda bu kanal hem kısa hem de düzdür, ancak yedi yaşına gelmiş bir çocukta bu kanal, fonksiyonlarını tam sağlayacak bir anatomiye kavuşur.

Orta kulak iltihabı neden olur?
Orta kulak boşluğunda sıvı birikmesi olarak bilinen orta kulak iltihabı, ateş ve ağrı gibi ani belirtilerle kronik hale gelebilen bir hastalıktır. Son altı ay içinde üç, veya son bir sene içinde dört orta kulak iltihabı atağı geçiren çocukların, antibiyotik tedavisine rağmen ilk 72 saat içinde şikayetlerinin devam etmesi, tedavi başarısızlığı olarak tanımlanır. Beş yaşın altındaki çocuklar, biberonla beslenen bebekler, yuvaya giden çocuklarda sıklıkla görülen orta kulak iltihapları genellikle üst solunum yolu enfeksiyonları sonrasında ya da enfeksiyonlu bir şekilde basınç değişikliklerine maruz kalındığında (uçak seyahati, yükseğe çıkma ya da dalma) meydana gelir.

Hastalığın teşhis evresi
Orta kulak enfeksiyonları genellikle bir bakteri veya virüs nedeniyle oluşur. Hastalık, yakın zamanda geçirilmiş bir soğuk algınlığı veya buna eşlik eden alerjik problemlerle de ilgili olabilir. Orta kulağa bir kez ulaşan mikroplar burada yerleşir ve üremeye başlar. Ortakulakla, yakın ilişkide olan östaki kanalını etkileyerek tüpün içinde uzanan mukozanın şişmesine yol açar. Bloke olan tüp nedeniyle basınç düşer ve kulak zarı içe doğru çekilir. Esnekliğini kaybeden zarın ses iletimi düşer. Diğer taraftan içeride bulunan mikropların ürettikleri sıvı, orta kulakta birikerek zarı dışa doğru iter ve ağrı oluşumuna yol açar.

Ne zaman şüphelenmeli?
Çocuğunuzda aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçını görüyorsanız orta kulak iltihabından şüphelenmeli ve en kısa zamanda bir uzmana başvurmalısınız.
• Orta kulak enfeksiyonları ağrılı geçer ve uykusuzluğa neden olur.
• Çocukların ten rengi normale oranla daha kırmızıdır.
• Çocuk gün boyu huzursuzluk içindedir ve sürekli bir kulağıyla oynar. Bir kulağının devamlı ses yaptığını söyleyebilir.
• Tekrarlayan kulak iltihapları ya da geçirilen üst solunum yolları sonrasında tedavilere rağmen orta kulakta sıvı birikimi olur. Hastalık, bu çocuklarda genellikle TV sesinin yükseltilmesi, okulda başarısızlık, iletişimde, konuşma ve telaffuzda bozukluk şeklinde kendini gösterebilir.

Tedavi sürecinde neler yaşanır?
KBB ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı, herhangi bir orta kulak probleminden şüphelendiğinde otoskop, alın aynası, mikroskop gibi araçları kullanarak gerekli muayeneyi yapar.
Odiometri Uzmanı tarafından timpanometri aracılığıyla orta kulaktaki basınç tayin edilirken, yüksek seslerde orta kulak kaslarının fonksiyonları ölçülür. Bu testlerde amaç, kulak zarının esnekliğinin ve yüksek seslere cevabının ölçülmesidir.

Tedaviyi belirleyen faktörler arasında, enfeksiyonun sıklığı ve enfeksiyonların aktif olduğu süre başta gelir. Çoğu çocukta, ilaçla tedavi ve risk faktörlerinin ortadan kaldırılması yeterlidir. Pek çok vakada orta kulak enfeksiyonunu takiben iki veya üç haftada orta kulakta biriken sıvı kaybolur. Biriken sıvı kronikleşirse aylara varan bir takip gerekebilir.

Cerrahi tedaviye gerek duyulabilir
Eğer ilaçla tedaviye rağmen orta kulak enfeksiyonu devam ediyorsa çocuğun aşırı rahatsızlığının, bozulmuş genel durumunun düzelmesi, herhangi bir kafa komplikasyonun önlenmesi ve işitme kaybının düzeltilmesi için cerrahi tedaviye gerek duyulabilir. Parasentez denilen bu işlemde, steril şartlarda kulak zarına uygun bir şekilde çizik yapılıp delik açılarak hem orta kulaktaki iltihabın dışarı çıkması hem de orta kulakta azalan basıncın dış ortam basıncıyla eşitlenmesini sağlanır. Açılan deliğin kapanmasını önlemek içinse bir tüp bu kanala yerleştirilir. Böylece östaki kanalı tıkansa bile orta kulak basıncı dışarıdaki basınçla hep aynı kalır. Çoğu kez altı ila on iki aya kadar yerinde kalabilen tüplerin kalış süresi aslında çocuğun büyüme evresiyle ilgilidir. Eğer tüpler düştükten sonra kulak problemleri yenilenirse yeni bir cerrahinin uygulanması gerekebilir.

Çocuğunuza orta kulak iltihabının tedavisi için cerrahi müdahale yapıldıysa aşağıdaki noktalara dikkat edin…

• Tüpler yerindeyse çocuğun işitmesinde düzelme meydana gelir. En iyi sonucu alabilmek için doktorun önerdiği tarihlerde kontrole gidin.
• İlk takibin ardından her 2 ayda bir kontrole gidin. Tüplere rağmen çocuğunuz akut enfeksiyonlara yakalanırsa, tedavi süreci daha hızlı ve daha sorunsuz biçimde gelişecektir.
• Kulak tıkaçları kullanarak çocuğunuzun kulağının suyla temas etmesinden kaçının.
• Çocuğunuzun asla suya dalmasına izin vermeyin.
• Çocuğunuzun kulağını herhangi bir cisimle karıştırmasına engel olun.

Risk faktörlerini azaltın!
• Eğer çocuğunuz yuva veya kreşe gidiyorsa daha büyük bir risk altındadır. Ona ellerini yıkamayı öğretmen ve gün içinde sık sık ellerini yıkamasını sağlayın.
• Çocuğunuzun nelere karşı alerjisinin olduğunu belirlemek için doktora başvurun.
• Çocuğunuzun alerjiye eğilimi varsa onu tozdan veya diğer alerji ortamından koruyun.
• Evde sigara içilmemesini ve çocuğun sigara dumanıyla temas etmemesini sağlayın.

Kulak Ağrısı (Otalji)

Çeşitli nedenlerden ötürü kulakta duyulan ağrı (otalji). Bazı kulak ağrılarının nedeni kolayca saptanabilir. Örneğin cereyanda kalan ya da kulağına yakın bir yere yumruk atılan bir kimsenin kulağı ağrır. Ancak bu gibi durumlarda da kulak ağrısının tahmin edilen nedeniyle yetinmeyip, doktora başvurmak doğru olur.

Kulak ağrısının en yaygın nedeni mikroplanmalardır. Kulağın mikroplanmaya karşı özellikle duyarlı olan üç bölümü vardır. Bunlar, dış kulak kanalı, orta kulak ve şakak kemiğinin mastoid çıkıntısıdır. Kulak kanalının mikroplanmasının meydana getirdiği dış kulak yangısı (otitis externa) da çok rastlanan bir durumdur. Mantar, virüs ya da bakterilerin yol açtığı bu tür mikroplanma, özellikle hasta çenesini oynatırken çok ağrı verir ve ağrının yanısıra kulaktan akıntı gelir. Havlunun ucunu bükerek kulağın içini temizlemek kulak kanalının mikrop kapmasına yol açabilir.

Kulak kendi kendisini temizleyen bir organ olduğundan bu gibi işler gereksiz ve sakıncalıdır. Çünkü aşırı yapıldığı zaman kulağın zedelenmesine yol açar. Dış kulak mikroplanmalarının tedavisi genellikle kolay olmakla birlikte, doktor tarafından yapılması gerekir. Doktor mikrop kapan bölgeyi özel bir aygıtla temizler; kulak damlası verir ya da kulağı ilaçlı bir pamukla tıkar. Banyodan sonra kulağın incitilmeden kurulanmasına dikkat edilmelidir. Mikroplar nemli ortamda yayılacağı için, hastanın denize girmesi de sakıncalıdır.

Dış kulak kanalında oluşan çıbanlar ve diğer mikroplanmalar da kulak ağrısına yol açan nedenlerdir. Bu durum özellikle kulaklarına bilye, kalem, fıstık gibi yabancı maddeler sokan küçük çocuklar arasında yaygındır. Bazen kulağa bir böcek girdiği de olur.

Kulağa yabancı madde sokmak, kulak kirini tırnakla, saç tokası ile, şişle temizlemek kulak ağrısına ve dış kulağın mikrop kapmasına sebep olur. Kulağa kaçan yabancı maddeler doktor tarafından çıkarılmalıdır. Bu işi yetki siz kişilerin yapması yarardan çok zarara yol açar.

Kulağın mikroplara açık olan ikinci bölümü kulağın hemen arkasındaki kemiktir. Bu kemik orta kulakta bulunan havanın devamı olan hava boşlukları yer alır. Hava hücrelerinin yangılanması mastoidit adını alır.

Bu tür bir yangılanma kişiyi çok rahatsız eder. Kulak ağrısı çok fazla ise hasta geçici olarak sağırlaşır. Doktora erken haber vermek büyük yarar sağlar. Hastalığın ilk evrelerinde antibiyotikle tedavi olanağı vardır. Böylece, biriken irini temizlemek için ameliyata başvurmak gerekmez. Ancak, hastalık ihmal edilip, ilerlemesine olanak verilirse, daha önemli bir ameliyat yapılarak yangıdan etkilenen kemiğin çıkarılması zorunlu olabilir.

Çocuklarda yaygın olarak görülen kulak hastalıklarından biri de otitis media denilen örta kulak yangısıdır. Orta kulak yangılanmasını doktor oriskop denilen aygıtla bakarak teşhis edebilir. Orta kulak hastalıkları nezle, grip, bademcik yangısı, kızamık, kızıl gibi hastalıkların yayılarak orta kulağı da etkilemesiyle ortaya çıkarlar. Mikroplar boğazın orta bölümüyle kulağı birleştiren östaki borsunda kolayca ilerlediklerinden çocuklar için bu tür kulak hastalıklarına çok yatkındırlar. Yangılanma sonucu kulağın içinde biriken irin giderek kulak zarının patlamasına sebep olur.

Orta kulak hastalıkları hastayı kıvrandıran şiddetli zonklamalara yol açar. Zonklamanın yanı sıra sağırlık, yüksek ateş, kulak çınlaması da görülür. Bir süre sonra, başlangıçta sulu olan, fakat gittikçe koyu kıvamlı sarı renkli bir akıntı başlar. Bu hastalığa tutulan çocuklar hemen doktora gösterilmeli antibiyotik ve ağrı kesici ilaçlarla tedavi edilmelidir. Bazen damlalarla ya da solukla içeri çekilecek biçimde hazırlanmış ilaçlarla, irinin östaki borusundan boğaza akması ve burun kanallarının temizlenmesi sağlanır. Kulak zarının irinin etkisiyle yırtılması basıncı giderir ve hasta rahatlar. Bu yırtık çok geçmeden iyileşir.

Orta kulak hastalıkları çoğunlukla bulaşıcı ve ateşli hastalıklarda görüldüğünden bu tür hastalıkların hafif geçmesini sağlayarak kulağı etkilememesi için gerekli tedbirlerin alınmasında yarar vardır.

Kulak ağrısı, her zaman kulakta bir bozukluk olduğunu göstermez. Kulağa gelen sinirler başın diğer bölümlerine giden sinirlerle de ilişkili olduğu için. başın herhangi bir yerinde urtaya çıkan bir bozukluk kulak ağrısıyla ortaya çıkabilir. Örneğin gecikmiş azı dişleri ya da diş apseleri o dişe yakın olan kulağın ağrımasına sebep olur. Özellikle 1820 yaşlar arasındaki genç kızlarda, çıkmayan azı dişlerinin kulakta ağrı yapması çok rastlanan bir durumdur. Çene kemiğindeki bir bozukluk da diş hekimi tarafından saptanması gereken ve kulakta ağrı yapan başka bir durumdur. Böyle bir bozukluk romatizma! artirit ya da diş yapısıyla ilgili olabilir.

Bademcik yangılanması kulak ve boğaz ağrılarının belli başlı nedenlerindendir. Bademciklerin büyümesi gibi büyük adenoid (boğazda çok miktarda lenf dokusu birikmesi) ler de kulak. ağrısı yapar.

Aşırı kulak kiri salgılanması sonucu kulağın tıkanması kulak ağrısına, baş dönmesine ve sağırlığa yol açar. Böyle durumlarda kulak şırıngaları kullanılır. Fakat kulak kiri iyice sertleşmişse, temizlenmeden önce özel damlalarla yumuşatılması gerekir. Kulak kiri sertleşen hastaların, ağrılara yol açmaması bakımından kulağını temizlemek için sık sık doktora gitmelerinde yarar vardır. Birkaç damla ılıtılmış zeytinyağı ya da özel bir yumuşatıcı bu tür şikayetleri olan kimselere yardımcı olur.

Elde olmayan nedenlerden ileri gelen kulak ağrıları da vardır. Örneğin boğaza balık kılçığı ya da ekmek kabuğu saplanması sonucu gırtlak kapağının zedelenmesi kulak ağrısı yapar. Öte yandan bazı kimseler soğuğa ve rüzgara karşı çok duyarlıdırlar. Ender rastlanmakla birlikte aşırı gürültü de duyarlı kimselerde kulak ağrısı yapabilir. Çok gürültülü ortamlarda çalışan kimseler giderek gürültüye alışırlar. Bununla birlikte böyle bir ortamda uzun süre çalışmak sağırlığa yol açabilir.

Yazar: hiynet

Bir cevap yazın